Phình đĩa đệm là một trong những tổn thương cột sống thường gặp, đặc biệt ở người trung niên, người làm việc văn phòng hoặc lao động nặng. Đây được xem là giai đoạn sớm của thoát vị đĩa đệm, nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời có thể tiến triển thành thoát vị đĩa đệm, gây chèn ép thần kinh và ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng vận động.
Vậy phình đĩa đệm là gì, có nguy hiểm không và điều trị như thế nào? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ về tình trạng này cũng như các phương pháp điều trị hiện nay.
Phình đĩa đệm là gì?
Đĩa đệm là cấu trúc nằm giữa hai đốt sống, có vai trò giảm xóc và giúp cột sống vận động linh hoạt. Mỗi đĩa đệm gồm hai phần:
- Nhân nhầy ở trung tâm.
- Bao xơ bao bọc bên ngoài.
Phình đĩa đệm là tình trạng bao xơ vẫn còn nguyên vẹn nhưng bị phồng hoặc lồi ra ngoài, khiến đĩa đệm nhô khỏi vị trí bình thường. Khác với thoát vị đĩa đệm, ở giai đoạn này nhân nhầy chưa thoát ra khỏi bao xơ.
Nếu tình trạng phình đĩa đệm kéo dài, bao xơ có thể bị rách, tạo điều kiện cho nhân nhầy thoát ra ngoài và hình thành thoát vị đĩa đệm.
Phình đĩa đệm có nguy hiểm không?
Phình đĩa đệm không phải lúc nào cũng gây triệu chứng. Tuy nhiên, nếu phần đĩa đệm phình ra chèn ép vào rễ thần kinh hoặc tủy sống, người bệnh có thể gặp nhiều vấn đề như:
- Đau lưng hoặc đau cổ kéo dài.
- Đau lan xuống tay hoặc chân.
- Tê bì, châm chích.
- Giảm khả năng vận động.
- Nguy cơ tiến triển thành thoát vị đĩa đệm.
Việc phát hiện và điều trị từ giai đoạn phình đĩa đệm giúp hạn chế nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật sau này.
Nguyên nhân gây phình đĩa đệm
Có nhiều yếu tố làm tăng nguy cơ phình đĩa đệm, bao gồm:
Thoái hóa cột sống
Theo tuổi tác, đĩa đệm mất nước, giảm độ đàn hồi và dễ bị biến dạng.
Lao động nặng
Thường xuyên mang vác vật nặng hoặc làm việc sai tư thế khiến áp lực lên đĩa đệm tăng cao.
Ngồi lâu
Nhân viên văn phòng, tài xế hoặc người ít vận động có nguy cơ cao do cột sống phải chịu áp lực kéo dài.
Thừa cân, béo phì
Trọng lượng cơ thể lớn làm tăng áp lực lên cột sống, đặc biệt là vùng thắt lưng.
Chấn thương
Tai nạn giao thông hoặc chấn thương thể thao có thể làm tổn thương đĩa đệm.
Triệu chứng phình đĩa đệm
Biểu hiện của phình đĩa đệm phụ thuộc vào vị trí tổn thương.
Phình đĩa đệm cột sống cổ
Người bệnh có thể gặp:
- Đau cổ.
- Cứng cổ.
- Đau lan xuống vai và cánh tay.
- Tê bì ngón tay.
- Đau tăng khi xoay cổ.
Phình đĩa đệm cột sống thắt lưng
Triệu chứng thường gặp gồm:
- Đau vùng thắt lưng.
- Đau lan xuống mông và chân.
- Tê bì chân.
- Đứng hoặc ngồi lâu thấy đau tăng.
- Khó cúi hoặc xoay người.
Ở giai đoạn đầu, triệu chứng có thể nhẹ và xuất hiện từng đợt nên nhiều người dễ bỏ qua.
Phình đĩa đệm và thoát vị đĩa đệm khác nhau như thế nào?
| Tiêu chí | Phình đĩa đệm | Thoát vị đĩa đệm |
| Bao xơ | Còn nguyên vẹn | Bị rách |
| Nhân nhầy | Chưa thoát ra ngoài | Thoát ra ngoài |
| Mức độ tổn thương | Nhẹ hơn | Nặng hơn |
| Nguy cơ chèn ép thần kinh | Thấp hơn | Cao hơn |
| Điều trị | Chủ yếu bảo tồn | Có thể cần can thiệp hoặc phẫu thuật |
Việc phân biệt hai tình trạng này cần dựa trên khám lâm sàng kết hợp chụp MRI cột sống.
Phình đĩa đệm được chẩn đoán như thế nào?
Để xác định chính xác tình trạng tổn thương, bác sĩ sẽ:
Khám lâm sàng
Đánh giá vị trí đau, mức độ đau và chức năng vận động.
Chụp MRI cột sống
MRI là phương pháp có giá trị cao nhất trong phát hiện phình đĩa đệm, đánh giá mức độ chèn ép thần kinh và phân biệt với thoát vị đĩa đệm.
Chụp CT Scanner
Được chỉ định trong một số trường hợp để đánh giá cấu trúc xương và cột sống.
Phình đĩa đệm điều trị như thế nào?
Điều trị nội khoa
Bác sĩ có thể chỉ định:
- Thuốc giảm đau.
- Thuốc chống viêm.
- Thuốc giãn cơ.
- Thuốc điều trị đau thần kinh nếu có chèn ép rễ thần kinh.
Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng
Đây là phương pháp quan trọng giúp:
- Giảm đau.
- Giảm co cứng cơ.
- Tăng sức mạnh cơ lưng và cơ bụng.
- Cải thiện khả năng vận động.
Các kỹ thuật có thể bao gồm kéo giãn cột sống, điện xung, siêu âm trị liệu và các bài tập phục hồi chức năng.
Can thiệp ít xâm lấn
Trong một số trường hợp đau kéo dài hoặc có chèn ép thần kinh, bác sĩ có thể cân nhắc:
- Tiêm ngoài màng cứng.
- Đốt sóng cao tần giảm đau.
- Can thiệp giảm áp đĩa đệm qua da.
Phẫu thuật
Phẫu thuật hiếm khi được chỉ định đối với phình đĩa đệm đơn thuần và chỉ được cân nhắc nếu bệnh tiến triển thành thoát vị đĩa đệm nặng hoặc gây chèn ép thần kinh nghiêm trọng.
Người bị phình đĩa đệm nên làm gì?
Để hạn chế bệnh tiến triển, người bệnh nên:
- Duy trì cân nặng hợp lý.
- Tập luyện đều đặn với các môn như đi bộ, bơi lội hoặc yoga theo hướng dẫn.
- Tránh mang vác vật nặng.
- Điều chỉnh tư thế ngồi và làm việc đúng cách.
- Khám chuyên khoa định kỳ nếu triệu chứng kéo dài.
Khi nào cần đi khám bác sĩ?
Bạn nên đến cơ sở y tế nếu xuất hiện các dấu hiệu:
- Đau lưng hoặc đau cổ kéo dài trên 2 tuần.
- Đau lan xuống tay hoặc chân.
- Tê bì hoặc yếu cơ.
- Đau tăng khi vận động.
- Khó khăn trong sinh hoạt hàng ngày.
Việc khám sớm giúp phát hiện tổn thương từ giai đoạn phình đĩa đệm và xây dựng kế hoạch điều trị phù hợp.
Điều trị phình đĩa đệm ở đâu uy tín?
Người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa Cột sống, Nội thần kinh hoặc Cơ xương khớp cùng hệ thống chẩn đoán hình ảnh hiện đại.
Tại Vietlife Clinic, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm, kết hợp hệ thống MRI và CT Scanner hiện đại giúp chẩn đoán chính xác tình trạng phình đĩa đệm, đánh giá nguy cơ chèn ép thần kinh và xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, ưu tiên các phương pháp bảo tồn và can thiệp ít xâm lấn khi có chỉ định.
Câu hỏi thường gặp về phình đĩa đệm
Phình đĩa đệm có phải là thoát vị đĩa đệm không?
Không. Phình đĩa đệm là giai đoạn sớm, bao xơ vẫn còn nguyên vẹn, trong khi thoát vị đĩa đệm xảy ra khi bao xơ bị rách và nhân nhầy thoát ra ngoài.
Phình đĩa đệm có chữa khỏi được không?
Nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách, nhiều trường hợp có thể kiểm soát tốt triệu chứng và hạn chế tiến triển thành thoát vị đĩa đệm.
Phình đĩa đệm có cần phẫu thuật không?
Đa số trường hợp không cần phẫu thuật mà có thể điều trị bằng thuốc, vật lý trị liệu và thay đổi lối sống.
Chụp MRI có phát hiện phình đĩa đệm không?
Có. MRI là phương pháp chẩn đoán hình ảnh có giá trị cao giúp phát hiện phình đĩa đệm và đánh giá mức độ tổn thương.
Người bị phình đĩa đệm có nên tập thể dục không?
Có. Người bệnh nên tập luyện các môn phù hợp như đi bộ, bơi lội hoặc yoga theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia phục hồi chức năng.
Đặt lịch khám sớm để bảo vệ cột sống
Phình đĩa đệm là giai đoạn sớm của thoát vị đĩa đệm. Phát hiện và điều trị đúng thời điểm sẽ giúp giảm đau, bảo tồn chức năng cột sống và hạn chế nguy cơ phải can thiệp phẫu thuật. Nếu bạn đang có các triệu chứng đau lưng, đau cổ hoặc tê bì tay chân, hãy đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.


