Thoát vị đĩa đệm là một trong những bệnh lý cột sống phổ biến, xảy ra khi nhân nhầy bên trong đĩa đệm thoát ra ngoài và chèn ép lên rễ thần kinh hoặc tủy sống. Tình trạng này có thể gây đau lưng, đau cổ, tê bì tay chân, đau thần kinh tọa và ảnh hưởng đáng kể đến sinh hoạt hàng ngày.
Việc giảm đau đúng cách không chỉ giúp người bệnh cải thiện chất lượng cuộc sống mà còn hạn chế nguy cơ tiến triển nặng hơn của bệnh.
Nghỉ ngơi hợp lý khi đau cấp
Khi xuất hiện cơn đau cấp tính, người bệnh nên hạn chế các hoạt động gây áp lực lên cột sống như:
- Mang vác vật nặng.
- Cúi gập người liên tục.
- Ngồi hoặc đứng quá lâu.
- Chơi các môn thể thao cường độ cao.
Tuy nhiên, không nên nằm bất động trong thời gian dài vì có thể làm yếu cơ và khiến cơn đau kéo dài hơn.
Sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ
Trong nhiều trường hợp, bác sĩ có thể chỉ định:
Thuốc giảm đau
Giúp kiểm soát các cơn đau cấp tính.
Thuốc chống viêm
Hỗ trợ giảm viêm quanh rễ thần kinh bị chèn ép.
Thuốc giãn cơ
Giúp giảm co cứng cơ vùng cổ, lưng và thắt lưng.
Thuốc điều trị đau thần kinh
Được sử dụng khi có biểu hiện đau lan xuống tay hoặc chân do chèn ép thần kinh.
Người bệnh không nên tự ý dùng thuốc kéo dài để tránh các tác dụng phụ không mong muốn.
Chườm nóng hoặc chườm lạnh
Chườm lạnh
Trong 24–48 giờ đầu khi đau cấp, chườm lạnh có thể giúp giảm viêm và giảm đau.
Chườm nóng
Sau giai đoạn cấp, chườm nóng giúp:
- Thư giãn cơ.
- Tăng tuần hoàn máu.
- Giảm co cứng vùng cột sống.
Mỗi lần chườm nên kéo dài khoảng 15–20 phút.
Vật lý trị liệu và phục hồi chức năng
Đây là một trong những phương pháp giảm đau hiệu quả và an toàn nhất hiện nay.
Các kỹ thuật thường được áp dụng:
- Kéo giãn cột sống.
- Điện xung giảm đau.
- Siêu âm trị liệu.
- Laser công suất thấp.
- Sóng ngắn trị liệu.
- Tập phục hồi chức năng.
Vật lý trị liệu không chỉ giúp giảm đau mà còn cải thiện khả năng vận động và hạn chế tái phát.
Tập luyện đúng cách
Các bài tập phù hợp giúp tăng sức mạnh cơ lưng, cơ bụng và giảm áp lực lên đĩa đệm.
Đi bộ
Đi bộ nhẹ nhàng mỗi ngày giúp tăng cường tuần hoàn máu và hỗ trợ phục hồi cột sống.
Bơi lội
Bơi là môn thể thao rất tốt cho người bị thoát vị đĩa đệm vì giúp giảm áp lực lên cột sống.
Yoga và giãn cơ
Một số bài tập yoga nhẹ nhàng có thể giúp giảm đau và cải thiện độ linh hoạt của cột sống.
Người bệnh nên tập luyện dưới sự hướng dẫn của chuyên gia phục hồi chức năng để tránh các động tác gây tổn thương thêm.
Điều chỉnh tư thế sinh hoạt
Tư thế sai là nguyên nhân khiến triệu chứng thoát vị đĩa đệm nặng hơn.
Khi ngồi làm việc
- Giữ lưng thẳng.
- Vai thả lỏng.
- Màn hình ngang tầm mắt.
- Đứng dậy vận động sau mỗi 45–60 phút.
Khi nâng vật nặng
- Gập gối thay vì cúi lưng.
- Giữ vật sát cơ thể.
Khi ngủ
- Sử dụng đệm có độ cứng phù hợp.
- Tránh nằm võng hoặc đệm quá mềm.
Kiểm soát cân nặng
Thừa cân làm tăng áp lực lên cột sống, đặc biệt là cột sống thắt lưng.
Duy trì cân nặng hợp lý giúp:
- Giảm đau.
- Giảm nguy cơ tiến triển bệnh.
- Hạn chế tái phát sau điều trị.
Can thiệp giảm đau khi cần thiết
Đối với các trường hợp đau kéo dài hoặc không đáp ứng điều trị bảo tồn, bác sĩ có thể cân nhắc:
Tiêm ngoài màng cứng
Giúp giảm viêm và giảm đau do chèn ép thần kinh.
Can thiệp giảm áp đĩa đệm
Một số trường hợp có thể được chỉ định các kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn.
Phẫu thuật
Phẫu thuật chỉ được cân nhắc khi:
- Đau kéo dài không đáp ứng điều trị.
- Yếu cơ tiến triển.
- Rối loạn đại tiểu tiện.
- Chèn ép thần kinh nghiêm trọng.
Khi nào cần đi khám ngay?
Bạn nên đến cơ sở y tế chuyên khoa nếu có các dấu hiệu:
- Đau lưng hoặc đau cổ kéo dài trên 2 tuần.
- Đau lan xuống tay hoặc chân.
- Tê bì tăng dần.
- Yếu cơ.
- Đi lại khó khăn.
- Rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện.
Đây có thể là dấu hiệu chèn ép thần kinh nghiêm trọng cần được điều trị sớm.
Tìm hiểu thêm về bệnh thoát vị đĩa đệm
Địa chỉ khám và điều trị thoát vị đĩa đệm
Người bệnh nên lựa chọn cơ sở y tế có chuyên khoa Cột sống, Cơ xương khớp và Nội thần kinh để được chẩn đoán chính xác nguyên nhân đau.
Tại Vietlife Clinic, người bệnh được thăm khám bởi đội ngũ bác sĩ chuyên khoa giàu kinh nghiệm, kết hợp hệ thống MRI hiện đại giúp phát hiện chính xác vị trí thoát vị đĩa đệm và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, phù hợp với từng tình trạng bệnh.
Câu hỏi thường gặp về thoát vị đĩa đệm
Thoát vị đĩa đệm có tự khỏi không?
Một số trường hợp nhẹ có thể cải thiện triệu chứng, nhưng đa số cần điều trị và theo dõi để tránh biến chứng.
Bị thoát vị đĩa đệm nên nằm nghỉ hoàn toàn không?
Không. Nghỉ ngơi ngắn hạn khi đau cấp là cần thiết nhưng nằm quá lâu có thể làm yếu cơ và kéo dài thời gian hồi phục.
Chườm nóng hay chườm lạnh tốt hơn?
Giai đoạn đau cấp nên ưu tiên chườm lạnh; sau đó có thể chườm nóng để thư giãn cơ và giảm đau.
Người bị thoát vị đĩa đệm có nên tập thể dục không?
Có. Tập luyện đúng cách giúp cải thiện chức năng cột sống và giảm nguy cơ tái phát.
Chụp MRI có cần thiết khi bị thoát vị đĩa đệm không?
MRI là phương pháp có độ chính xác cao trong đánh giá vị trí thoát vị, mức độ chèn ép thần kinh và hỗ trợ lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.


